Begrippenlijst: Alles over AED's & Reanimatie
In deze begrippenlijst vind je een heldere uitleg van alle belangrijke termen rondom hartveiligheid. Van het verschil tussen een volautomaat en een halfautomaat tot de techniek achter de biphasische schok: wij maken complexe materie begrijpelijk.
Wat is een 6minuten zone
De 6-minuten zone is de gouden standaard in de hulpverlening bij een circulatiestilstand. Het menselijk brein is extreem gevoelig voor zuurstoftekort; na slechts 4 tot 6 minuten beginnen hersencellen onherstelbaar af te sterven.
Aanrijtijd
De aanrijtijd is de totale tijd tussen de alarmering van de hulpdiensten door de meldkamer en het moment dat de ambulance op de locatie van het slachtoffer arriveert.
Basis reanimatie (BLS - Basic Life Support)
Basic Life Support vormt de fundering van de reanimatiezorg door niet-professionals. Het protocol bestaat uit het herkennen van een circulatiestilstand, het alarmeren van 112, en het uitvoeren van borstcompressies en beademingen.
BHV
Bedrijfshulpverlening (BHV) is een wettelijke verplichting voor elke werkgever in Nederland volgens de Arbowet. BHV'ers zijn getraind voor reanimatie en AED-bediening.
Burgerhulpverlener
Een burgerhulpverlener is een getrainde vrijwilliger die de spil vormt in het HartslagNu-oproepsysteem.
Cardiopulmonale resuscitatie (CPR)
CPR is de medische verzamelnaam voor alle handelingen die gericht zijn op het herstellen of kunstmatig overnemen van de ademhaling en bloedsomloop.
Check–call–compressie
De drietrapsraket: Check (veiligheid/ademhaling), Call (112 bellen op luidspreker), Compress (start direct met borstcompressies).
Hartmassage
Vereist een specifieke techniek: midden op de borstkas, 5 tot 6 cm diep, met een frequentie van 100 tot 120 keer per minuut.
Keten van Overleven
Een model dat aantoont dat overleving afhankelijk is van vroege herkenning, vroege CPR, vroege defibrillatie en goede post-reanimatiezorg.
Kinderreanimatie
Wijkt af van het volwassen protocol: start met 5 initiële beademingen. Gebruik bij een AED altijd de kindermodus of kinderelektroden.
Levensreddende Apparatuur
Medische hulpmiddelen zoals de AED, beademingsballonnen, pocketmasks en Safe-sets (met kledingschaar en scheermesje).
Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO)
Het pand hartveilig maken voor de buurt door een AED in een buitenkast te plaatsen en aan te melden bij HartslagNu.
Medische noodhulp
Het spectrum van zorg dat direct wordt verleend bij levensbedreigende situaties, gericht op stabilisatie van vitale functies.
Niet reanimeren penning
Een rechtsgeldige uiting van patiëntenrechten waarbij een persoon expliciet weigert om gereanimeerd te worden.
Noodoproep
De 112-oproep waarbij de centralist instructies geeft via Tele-reanimatie terwijl ambulances onderweg zijn.
Noodresponsplan AED
Een gedetailleerd protocol binnen een organisatie dat beschrijft wie wat doet bij een medisch incident om seconden te besparen.
Restart a Heart Day
Jaarlijks op 16 oktober; een internationaal initiatief om het bewustzijn over reanimatie bij het grote publiek te vergroten.
Vrouwenhart
Aandacht voor atypische symptomen bij vrouwen en het belang van snelle hulp zonder aarzeling bij het ontbloten van de borstkas.
AED-gerelateerde specificaties en onderdelen
AED (Automatische Externe Defibrillator)
Een AED is een hoogwaardig medisch instrument dat speciaal is ontworpen om door leken bediend te worden. Het apparaat begeleidt de gebruiker met gesproken instructies en analyseert zelfstandig het hartritme. Alleen als er sprake is van een levensbedreigende ritmestoornis (zoals ventrikelfibrillatie), zal het apparaat een schok voorbereiden.
AED Monitor
Sommige moderne AED's zijn uitgerust met een LCD- of OLED-scherm. Dit scherm fungeert als monitor en toont visuele instructies die de gesproken tekst ondersteunen. Bij geavanceerde modellen voor professionals kan op dit scherm ook het daadwerkelijke ECG (hartfilmpje) van de patiënt worden getoond, evenals informatie over de diepte en snelheid van de borstcompressies.
AED Training
Hoewel een AED door iedereen gebruikt mag worden, verhoogt een training de snelheid en effectiviteit van de hulpverlening aanzienlijk. Tijdens een training wordt geoefend op reanimatiepoppen met een AED-trainer. Dit is een apparaat dat er exact uitziet als een echte AED, maar geen stroomstoot afgeeft, waardoor veilig geoefend kan worden.
Asystoliedetectiedrempel
Dit is een technische specificatie die aangeeft hoe gevoelig de AED is voor zeer zwakke elektrische signalen van het hart. De drempel bepaalt wanneer de AED een 'flatline' (asystolie) constateert. Dit is cruciaal voor de veiligheid: het apparaat mag nooit een schok adviseren als er totaal geen elektrische activiteit meer is, omdat een schok dan geen nut heeft en de reanimatie onnodig onderbreekt.
Automatische modus
De automatische modus verwijst naar de manier waarop de AED de schok toedient. In deze modus hoeft de hulpverlener geen fysieke actie te ondernemen om de stroomstoot te activeren; de AED geeft een waarschuwing ("Raak het slachtoffer niet aan") en dient de schok daarna zelfstandig toe. Dit is de standaard bij volautomatische modellen.
Automatische schoktoediening AED
Deze functie is ontworpen om de aarzeling bij een hulpverlener weg te nemen. In een stressvolle situatie vinden sommige mensen het lastig om zelf op de schokknop te drukken. De automatische schoktoediening neemt deze beslissing over zodra het apparaat een schokbaar ritme heeft vastgesteld, wat de tijd tot defibrillatie kan verkorten.
Automatische zelftest
Een van de belangrijkste kenmerken van een betrouwbare AED. Het apparaat voert periodiek (vaak dagelijks of wekelijks) een interne controle uit. Hierbij worden de batterijcapaciteit, de conditie van de elektronica en soms zelfs de aanwezigheid van de elektroden gecontroleerd. Een statusindicator (lampje of vinkje) laat direct zien of de AED 'Ready for Rescue' is.
Baby-kind sleutel / Kindersleutel
Sommige AED-merken (zoals Philips of FRx) maken gebruik van een fysieke kindersleutel. Door deze in de AED te steken, past het apparaat direct het energieniveau en het reanimatieprotocol aan voor een kind onder de 25 kg. Het grote voordeel is dat je geen aparte kinderelektroden hoeft aan te sluiten, wat kostbare seconden bespaart tijdens een inzet.
Batterij AED & Batterijduur
De batterij is de 'levenslijn' van de AED. De meeste batterijen zijn op basis van lithiumtechnologie en gaan in stand-by modus tussen de 2 en 7 jaar mee. Let op: de levensduur wordt korter als de AED in een koude omgeving hangt of als er vaker zelftests worden uitgevoerd. Bekijk hier alle vervangende AED batterijen.
Bescherming AED
Omdat een AED vaak jarenlang op één plek hangt, is bescherming essentieel. Dit kan variëren van een eenvoudige draagtas voor mobiel gebruik tot robuuste wandkasten. Voor buitenplaatsing is een kast met verwarming noodzakelijk om te voorkomen dat de batterij bevriest of de gel op de elektroden uitdroogt.
Defibrillatie
Defibrillatie is het toedienen van een gecontroleerde elektrische schok aan het hart. Bij een hartstilstand is er vaak sprake van chaos in de elektrische aansturing (fibrillatie). De schok 'reset' alle hartcellen tegelijkertijd, waardoor de natuurlijke pacemaker van het hart (de sinusknoop) de kans krijgt om weer een normaal ritme op te pakken.
ECG (Elektrocardiogram)
Het ECG is de registratie van de elektrische activiteit van het hart. De AED 'leest' dit signaal via de elektroden op de borst. Op basis van complexe algoritmen bepaalt de software van de AED of het ritme 'schokbaar' is (zoals bij ventrikelfibrillatie) of 'niet-schokbaar' (zoals bij een normale hartslag of asystolie).
Elektroden AED
Elektroden zijn de zelfklevende pads die de brug vormen tussen de AED en de patiënt. Ze bevatten een speciale geleidende gel. Deze gel droogt na verloop van tijd uit, vandaar de vervaldatum op de verpakking. Gebruik nooit verlopen elektroden, omdat de stroom dan niet goed geleid kan worden. Bestel tijdig nieuwe AED elektroden.
Halfautomatische AED
Bij een halfautomatische AED analyseert het apparaat het ritme, maar moet de hulpverlener zelf fysiek op de schokknop drukken als de AED aangeeft dat een schok nodig is. Dit geeft de hulpverlener de controle om te controleren of echt niemand het slachtoffer aanraakt. Bekijk onze halfautomatische AED's.